Een bedrijfsovername kan een strategisch middel zijn om je bedrijf te laten groeien, nieuwe markten te betreden of concurrentievoordelen te behalen. Bij een bedrijfsovername sta je als koper echter ook altijd voor de belangrijke keuze of je dit vorm geeft door middel van een overname van de aandelen en daarmee de B.V. of door middel van een activa passivatransactie. Beide opties hebben voor- en nadelen en welke vorm de juiste is hangt af van diverse omstandigheden. In deze blog zetten wij de verschillen uiteen om je te helpen bij deze keuze.
Wat is een aandelentransactie?
Bij een aandelentransactie koop je de aandelen in het kapitaal van de besloten vennootschap. Je koopt daarmee dus de gehele entiteit met daarin alle rechten en verplichtingen. De levering van de aandelen moet plaatsvinden bij de notaris. Het is niet verplicht, maar zeker wel aan te raden om daarnaast een aparte koopovereenkomst te sluiten.
Het voordeel van een aandelentransactie is dat de continuïteit van de bedrijfsvoering van het over te nemen bedrijf beter is gewaarborgd. Een aandelentransactie heeft in de basis namelijk geen invloed op bijvoorbeeld huurovereenkomsten, arbeidsovereenkomsten of overeenkomsten met klanten en leveranciers. Dit is slechts anders als er in die contracten een change of control bepaling is opgenomen. Ook vergunningen en licenties blijven meestal gewoon in stand.
Het nadeel van een aandelentransactie is aan de andere kant ook dat je alle spreekwoordelijke lijken in de kast automatisch overneemt. Dit kan behoorlijke risico’s opleveren. Als een klant van de onderneming bijvoorbeeld het bedrijf aansprakelijk stelt omdat er een defect product is geleverd, of er blijkt jarenlang te weinig pensioenpremie te zijn afgedragen, dan blijft het bedrijf hiervoor aansprakelijk en zijn de aandelen die je net hebt gekocht dus minder waard. Misschien zelfs wel minder waard dan de koopsom die je ervoor hebt betaald. Het is daarom belangrijk om van tevoren goed onderzoek te doen naar de rechten en verplichtingen in de vorm van een due diligence onderzoek. Daarnaast is het van belang om in de koopovereenkomst afspraken te maken over wie aansprakelijk is voor pijn uit het verleden van voor de aandelentransactie. Dit risico kun je bij de verkoper laten door garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst op te nemen. Dit is vaak onderdeel van de onderhandelingen over de bedrijfsovername. Om te zorgen dat de juridische belangen van de koper goed zijn beschermd is het aan te raden om een gespecialiseerde advocaat vroeg in het overnameproces te betrekken.
Wat is een activa passiva transactie?
Bij een activa passiva transactie neem je enkel de rechten en verplichtingen over die jij als koper kiest. Het voordeel is dat je daarmee bijvoorbeeld een onderdeel kunt kopen van een bedrijf zonder dat je het gehele bedrijf met alle rechten en verplichtingen hoeft over te nemen. Hiervoor geldt wel een uitzondering voor personeel. Het personeel dat bij de betreffende bedrijfsactiviteit hoort gaat altijd op grond van de wet mee naar de koper. Het is dus niet mogelijk om bepaalde arbeidscontracten wel en bepaalde arbeidscontracten niet mee te nemen.
Een nadeel van een activa passiva transactie is dat de verkoper nooit eenzijdig juridisch bindend de wijziging van contractspartijen kan bewerkstelligen. Je hebt hiervoor de medewerking van de wederpartij nodig. Populair gezegd: je kunt nooit eenzijdig juridisch bindend de klant verkopen. Als de klant nadat hij is geïnformeerd over de overname bezwaar maakt tegen de wijziging van zijn contractuele wederpartij, dan blijft alles bij het oude en heb je feitelijk een kat in de zak gekocht. Er zijn mogelijkheden om de gevolgen hiervan in de koopovereenkomst te beperken, maar dit moet je van tevoren dus goed afspreken. Een ander nadeel van een activa passivatransactie is dat je alle zaken die je koopt apart moet leveren en alle administratieve leveringsvereisten moet voldoen. Denk hierbij aan het overschrijven van merkrechten, levering van onroerende zaken etc. Daarnaast is er een groot fiscaal verschil tussen een aandelentransactie of activa passiva transactie. Kort gezegd is het voordeel van een activa passiva transactie dat het veel flexibeler is en dat je minder risico loopt op lijken uit het verleden maar heeft het als nadeel dat het onzekerder is en meer administratieve handelingen achteraf met zich brengt. Je kunt niet een-op-een het bedrijf continueren.
Conclusie
Als je een bedrijf koopt is het raadzaam om van tevoren goed onderzoek te doen naar de onderneming. Of een activa passiva transactie de voorkeur heeft of een aandelentransactie hangt sterk af van de specifieke situatie en het strategische doel en de target van de transactie. Een goed boekenonderzoek kan helpen bij het maken van de juiste keuze. Het tijdig inwinnen van juridisch advies kan helpen om tot een goed onderhandelingsresultaat te komen dat is ook vertaald in een koopovereenkomst waarin de belangen van jou als verkoper worden gewaarborgd.
