Wanneer een onderneming failliet wordt verklaard, volgt er vaak direct een storm aan reacties. Schuldeisers kloppen aan, verhuurders willen ontruimen en leveranciers en leasemaatschappijen willen hun eigendommen ophalen. De curator heeft tijd nodig om deze aanspraken te inventariseren en beoordelen. Daarvoor kent de faillissementswet een belangrijk instrument: de afkoelingsperiode.
Wat is een afkoelingsperiode?
Een afkoelingsperiode is een door de rechtbank opgelegde periode van twee maanden waarin derden hun rechten op de failliete boedel tijdelijk niet mogen uitoefenen. Dit betekent bijvoorbeeld:
- Geen afgifte- of ontruimingsacties;
- Geen executoriale verkopen van verpande of verhypothekeerde goederen;
- Goederen geleverd onder eigendomsvoorbehoud kunnen niet worden opgehaald.
Kortom: er wordt letterlijk en figuurlijk “even pas op de plaats” gemaakt.
Waarom is dit belangrijk?
Een curator krijgt bij faillietverklaring de taak om de boedel te beheren en te vereffenen. Daarvoor is overzicht en tijd nodig. Als in de eerste dagen na het faillissement allerlei partijen eigendommen komen opeisen of executeren, kan de curator de rechten van derden niet beoordelen. De afkoelingsperiode biedt dan de noodzakelijke ruimte om:
- De activa veilig te stellen;
- In kaart te brengen wat tot de boedel behoort;
- De onderneming (indien mogelijk) tijdelijk voort te zetten of te verkopen als going concern;
- De belangen van álle schuldeisers te dienen, niet alleen die van de snelsten.
De curator heeft gedurende de afkoelingsperiode een zorgplicht jegens derden die rechten te gelde hadden willen maken, maar hierin door de afkoelingsperiode worden belet.
Hoe werkt het?
De afkoelingsperiode kan al bij de faillietverklaring door de rechtbank worden afgekondigd, maar ook op verzoek van de curator tijdens het faillissement. Het is altijd de rechtbank die hierover beslist.
Belangrijke kenmerken:
- Duur: maximaal twee maanden, met éénmalige verlenging tot nog eens twee maanden;
- Toestemming rechter-commissaris: in sommige gevallen mogen derden hun rechten wel uitoefenen, maar dan is uitdrukkelijke toestemming vereist.
Let op: de afkoelingsperiode betekent niet dat vorderingen niet meer bestaan of dat eigendomsrechten verloren gaan. Ze mogen alleen tijdelijk niet worden uitgeoefend.
Wat betekent dit voor u als ondernemer?
Bent u leverancier, verhuurder of schuldeiser in een faillissement? Dan kan de afkoelingsperiode betekenen dat u tijdelijk niet kunt terughalen wat van u is. Dat is vervelend, maar het is bedoeld om grotere schade te voorkomen. Juist tijdens zo’n periode kan overleg met de curator zinvol zijn. In veel gevallen is de curator bereid tot afspraken over tijdelijk gebruik, overname of teruggaaf van goederen, mits dat in het belang is van de boedel én juridisch verantwoord. Voor leveranciers van goederen onder eigendomsvoorbehoud kan het raadzaam zijn deze goederen via deurwaardersexploot op te eisen. Dit voorkomt dat een tijdens de afkoelingsperiode door de belastingdienst gelegd bodembeslag aan het uitoefenen van het eigendomsvoorbehoud in de weg staat.
Bent u bestuurder van een failliet verklaarde onderneming? Dan is de afkoelingsperiode juist een kans: het biedt de curator (en indirect ook u) de mogelijkheid om in rust te werken aan een eventuele doorstart of ordentelijke afwikkeling.
Tot slot
De afkoelingsperiode is geen vertragingstactiek, maar een manier om chaos te voorkomen en rechtvaardige boedelverdeling mogelijk te maken. Voor schuldeisers en andere belanghebbenden is het belangrijk om te weten dat hun rechten niet verdwijnen, maar tijdelijk worden opgeschort. Tegelijkertijd is het een periode waarin overleg en goede communicatie met de curator vaak loont.
Heeft u te maken met een faillissement en wilt u weten wat uw positie is tijdens een afkoelingsperiode? Of wilt u als curator overleggen over de inrichting van zo’n periode? De specialisten van Certus Advocaten helpen u graag verder.
